ในวันที่ AlphaGo ชนะมือหนึ่งโลก ทำไมมันจึงเก่งขนาดนี้?

Writer NovaVic

 

ไม่กี่วันที่ผ่านมาเกิดเรื่องฮือฮาสั่นสะเทือนขึ้นในวงการหมากล้อม หรือ “โกะ” เมื่อมี id ประหลาดที่ใช้นามแฝงว่า Master(P) ปรากฎตัวขึ้นในเกมโกะออนไลน์ ก่อนไล่ถลุงบรรดาบรรดาเซียนและมืออาชีพในหลายประเทศตั้งแต่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ รวมไปถึงมือวางอันดับหนึ่งของโลกอย่าง Ke Jie อัจฉริยะหนุ่มชาวจีนวัย 19 ปี อีกด้วย โดยเบ็ดเสร็จ Master(P) เล่นไปทั้งสิ้น 60 เกม ชนะหมดทุกเกม(ถ้านับเกมที่หลุดด้วยก็จะเป็น 61เกม)  ถึงขนาดปรมาจารย์ด้านโกะ Gu Li เกิดหมั่นไส้ตั้งค่าหัวไว้เลยว่าถ้ามีใครปราบเจ้านี่ได้ จะให้เงินเป็นจำนวนถึง 100,000 หยวน หรือราวๆ  516,142 บาทไทยเลยทีเดียว

Ke Jie อัจฉริยะหนุ่มมือวางอันดับหนึ่งของโลก (ภาพจาก http://www.allchinatech.com/)
Ke Jie อัจฉริยะหนุ่มมือวางอันดับหนึ่งของโลก (ภาพจาก http://www.allchinatech.com/)

ด้วยความเก่งกาจจนน่าตกใจนี้เอง ทำให้หลายคนคาดว่าต้องเป็น Ai หรือ ปัญญาประดิษฐ์ปลอมตัวมาเล่นแน่ๆ ซึ่งก็คาดเดากันไว้ไม่มีผิด เมื่อต่อมาหนึ่งในผู้บริหาร “Demis Hassabis” ของ DeepMind ก็ได้ออกมาเฉลยผ่านการทวีตว่า จริงๆ แล้ว Master(P) ก็คือ AlphaGo โปรแกรมที่เคยเอาชนะ Lee Sedol มือวางอันดับสี่ของโลกไปเมื่อปีที่แล้วนั่นเอง ที่ซึ่งหลักจากแข่งเสร็จในครั้งนั้นทาง DeepMind ก็ขอเก็บตัวไปพัฒนาโปรแกรมให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นกว่าเดิม แล้วก็หายไปพักใหญ่ ก่อนที่จะแอบมาปรากฎตัวขึ้นวันนี้ในฐานะเวอร์ชั่นทดสอบที่มีฝีมือโหดเหี้ยมกว่าเดิม

ปีที่แล้ว Lee Sedol พ่ายแพ้แก่ AlphaGo ไป 1-4 เกมส์ (ภาพจาก http://www.independent.co.uk/)
ปีที่แล้ว Lee Sedol พ่ายแพ้แก่ AlphaGo ไป 1-4 เกมส์ (ภาพจาก http://www.independent.co.uk/)

โดย Demis Hassabis ระบุว่า “พวกเขารู้สึกตื่นเต้นเป็นอย่างยิ่งกับผลการทดสอบในครั้งนี้ และขอขอบคุณทุกคนที่ร่วมเล่นกับ Master(P)ด้วยเช่นกัน การทดสอบนี้จบลงแล้ว เราหวังว่าจะได้มีโอกาสนำ AlphaGo เวอร์ชั่นสมบูรณ์ไปทดสอบแข่งขันอย่างเป็นทางการในวันข้างหน้าต่อไป

c1vclkyweaen3k4
AlphaGo ออกมาเฉลยว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังไอดีลึกลับที่ไล่ถล่มเซียนเป็นทิวแถว (ภาพจาก https://twitter.com/demishassabis)

ที่น่าสนใจคือ Ke Jie แพ้อย่างไม่เป็นทางการไปแล้วในวันนี้ หลังจากเมื่อปีที่แล้วเขาเคยประกาศท้า AlphaGo ว่าเอาชนะเขาไม่ได้หรอก ก็น่าสนใจว่าวันข้างหน้าการแข่งในแมตซ์อย่างเป็นทางการจริงๆ ผลจะออกมาเป็นอย่างไร แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นวงการหมากล้อมคงเห็นแล้วว่า Ai ฝีมือร้ายกาจกว่าเดิมมากมายนัก

อย่างไรก็ตาม เรามาทบทวนกันสักหน่อยว่าทำไม AlphaGo ถึงเป็นโปรแกรมที่ฉลาดขนาดนี้ นั่นก็เพราะว่ามันไม่ได้มีคำสั่งแบบตายตัวทั่วไป แต่ถูกวางระบบการทำงานให้คล้ายกับระบบสมองของมนุษย์ มีความสามารถในการเรียนรู้ถึงข้อผิดพลาด และนำมาปรับพัฒนาเป็นกลยุทธ์ใหม่ ซึ่งเล่นเกมส์แรกๆ ก็ไม่ต่างจากคนเพิ่งหัดเล่นแบบโง่ๆ นั่นแหละ แต่พอพ้น 500 เกมส์ขึ้นก็จะเริ่มชำนาญ และพอพ้น 1,000 เกมส์มันก็เริ่มใช้กลยุทธ์เทพๆ ได้แล้ว ที่น่ากลัวคือมันเรียนรู้วันละเป็น 1,000 กระดานได้โดยไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย แตกต่างจากมนุษย์ที่เรียนรู้ได้วันละ 4-5 กระดาน ก็ถือว่ามากแล้ว

ที่มากไปกว่านั้น คือการที่ AlphaGo ไม่ได้ทำแค่สืบค้นฐานข้อมูลกระดานเกมส์เก่าๆ ที่เคยเรียนรู้ความผิดพลาดมาเท่านั้น แต่มันยังสามารถวิเคราะห์ครีเอทีฟหมากใหม่ๆ ออกมาได้ด้วย บางเม็ดที่ออกมาในตำแหน่งประหลาดๆ ดูเสียเปรียบในตอนต้นเกมส์ กลับมีประสิทธิภาพอย่างน่าทึ่งในภายหลัง

สุดท้ายนี้ ก็ถือเป็นเรื่องน่าติดตามเป็นอย่างยิ่งอีกครั้งของการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์เลยทีเดียว ซึ่งน่าสนใจว่า หากนำไปใช้กับอย่างอื่นที่ไม่ใช่เกมส์โกะผลลัพธ์จะเป็นอย่างไรบ้าง (ซึ่งทาง DeepMind ก็มีโปรเจคต์อื่นด้วยเช่นกัน) บางคนบอกว่าเจ้าจักรกลจะนำพาโลกมนุษย์พัฒนาไปอีกไกล แต่ขณะที่อีกหลายคนก็กลัวเหมือนกันว่า มันอาจฉลาดล้ำเกินมนุษย์จนควบคุมไม่ได้ และหันมาปกครองมนุษย์แทนเหมือนกับหนังไซไฟหลายๆ เรื่อง

อนาคตจะเป็นอย่างไร มนุษย์อย่างเราคงต้องติดตามกันให้ดี…